Podstawowe czynności przy zalaniu w wyniku awarii

Jeśli doszło do zalania, powinniśmy przede wszystkim jak najszybciej ustalić źródło problemu, a następnie podjąć działania mające na celu powstrzymanie kolejnych zniszczeń w lokalu. Przyczyny mogą być różne – zalanie mieszkania przez sąsiada czy roztargnienie, na przykład gdy ktoś z domowników zostawi niedokręcony kran. Inne przyczyny to awarie instalacji i sprzętów domowych. Mogą to być usterki w pralce lub zmywarce, ale również pęknięcie rury czy przeciekający brodzik.

Kolejny krok po pierwszym zabezpieczeniu zniszczeń i opanowaniu wycieku wody to udokumentowanie strat i zniszczeń. To istotne, aby móc starać się o odszkodowanie za zalanie mieszkania. Jeśli nasz lokal jest ubezpieczony, to powinniśmy również jak najszybciej skontaktować się z naszym ubezpieczycielem, aby uzyskać informację o tym, jaką dokumentację musimy przygotować. Najlepiej wykonać zdjęcia obrazujące to, co zostało zniszczone i jaka jest skala strat. Dodatkowo jeśli podejrzewamy, że zalanie mieszkania zostało spowodowane przez sąsiada, to musimy w jego obecności sporządzić protokół strat. Tak samo powinniśmy postąpić jeśli do zdarzenia doszło z winy zaniedbań wspólnoty lub zarządcy budynku. Wtedy protokół sporządzamy w obecności przedstawiciela wspólnoty mieszkaniowej bądź zarządcy nieruchomości, jeśli to on odpowiada za stan techniczny instalacji w budynku.

Aby przybliżyć się do ustalenia winnego zalania mieszkania, musimy określić przyczynę problemów. Jeśli wiąże się ona z usterką w pionowej instalacji wodnej, to możemy przypuszczać, że wina leży po stronie zarządcy budynku lub wspólnoty mieszkaniowej. Dzieje się tak dlatego, że pion wodociągowy i wszelkie instalacje doprowadzające wodę do naszego mieszkania lub odprowadzające z niego ścieki należą do części wspólnej nieruchomości. Według zapisów Ustawy o własności lokali za stan techniczny części wspólnych budynku odpowiada wspólnota lub wybrany przez nią zarządca budynku. Natomiast w sytuacji gdy problem wystąpił w poziomej części instalacji wodnej, to wina leży po naszej stronie lub po stronie sąsiada. Granicę odpowiedzialności za stan instalacji wodnej pomiędzy wspólnotą (lub wybranym przez nią zarządcą) a lokatorami wyznaczają również zamontowane przy pionach zawory odcinające.

O czym należy pamiętać?

Gdy zdarzy się, że nasze mieszkanie zostanie zalane, to zajmijmy się przede wszystkim zabezpieczeniem nieruchomości i zgromadzeniem odpowiedniej dokumentacji. Wcześniej możemy podjąć również działania prewencyjne i samodzielnie co jakiś czas sprawdzać, czy nic w naszym mieszkaniu nie cieknie. Natomiast decydując się na skorzystanie z oferty ubezpieczeniowej poświęćmy trochę na czasu na dokładną lekturę Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) i sprawdźmy, na jakie odszkodowanie za zalanie mieszkania możemy liczyć i jakie czynności musimy w tym celu wykonać. Pamiętajmy również, aby nie dać się zwieść reklamom firm ubezpieczeniowych, ponieważ często proponowane zapisy umów skutkują znacznie  inną ofertą niż ta prezentowana w folderach reklamowych.

Jak uzyskać odszkodowanie?

Jeśli mamy dokumentację zdjęciową i ustaloną przyczynę zalania mieszkania, to powinniśmy w obecności odpowiedniej osoby sporządzić wspomniany powyżej protokół strat. Gdy mamy już gotowe materiały dowodowe i wiemy, kto jest winny, to możemy wystąpić do tej osoby (lub jej ubezpieczyciela) o odszkodowanie za zalanie mieszkania. Natomiast jeśli to nasza nieuwaga lub zaniedbania spowodowały zalanie, to możemy zwrócić się o pomoc do naszej firmy ubezpieczeniowej. Jednak to, że sąsiad jest ubezpieczony wcale nie musi oznaczać, że odszkodowanie zostanie nam wypłacone. Firma ubezpieczeniowa sprawdzi, dlaczego doszło do zalania oraz czy winna jest wskazana przez nas osoba. Jeśli tak nie jest, to nie otrzymamy żadnych pieniędzy. Wtedy będziemy musieli pokryć straty z własnych środków lub z naszej polisy ubezpieczeniowej. Należy również zaznaczyć, że poza wymienioną już dokumentacją niektórzy ubezpieczyciele żądają także wynajęcia rzeczoznawcy, który szczegółowo opisze i wyceni zniszczenia powstałe w naszym lokalu.

Natomiast jeśli sąsiad nie posiada polisy ubezpieczeniowej, to możemy żądać odszkodowania bezpośrednio od niego. Przygotowujemy pisemne wezwanie do zapłaty z dokładnym opisem i wyceną strat, a następnie wysyłamy je do sąsiada listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, korzystając z usług Poczty Polskiej. Jeśli pomimo otrzymania naszego wezwania sąsiad uchyla się od obowiązku naprawienia wyrządzonej nam szkody, to pozostaje nam tylko postępowanie cywilne przed sądem.

Wina to nie tylko celowe działanie

Trudno zakładać, aby sąsiad chciał naumyślnie zalać nam mieszkanie i doprowadzić do zniszczeń lub by wspólnota mieszkaniowa z premedytacją nie dbała o instalację wodną w budynku. Czyjaś wina nie wynika tylko i wyłącznie z celowych działań. Może to być również zwykłe zaniedbanie, które zostanie uznane przez sąd za winę. Przykładem zaniedbania jest brak okresowych kontroli instalacji wodnej w bloku przez przedstawicieli wspólnoty lub wynajętego w tym celu zarządcę czy specjalistę. O zaniedbaniu możemy mówić również w przypadku mieszkańców – na przykład osoba mieszkająca w lokalu nie zauważa cieknącego kranu czy brodzika, które mogą doprowadzić do zalania.